De plaats van de fietser op de openbare weg

2 soorten fietspaden

Op de rijbaan
Het fietspad op de rijbaan bestaat uit twee evenwijdig gemarkeerde witte onderbroken strepen.
Het fietspad is het deel van de openbare weg dat hoofdzakelijk voor fietsverkeer is voorbehouden

Het maakt geen deel uit van de rijbaan.
Er mogen dus geen auto’s op rijden. Het fietspad is niet uitsluitend voor fietsers: bromfietsen klasse A (max. 25 km/u) en in sommige gevallen speed pedelecs en bromfietsen klasse B (max. 45 km/u) moeten of mogen het fietspad gebruiken. Onder bepaalde voorwaarden geldt dit ook voor voetgangers en voor de gebruikers van rolschaatsen en steps.
Daarom voegt de wegbeheerder soms een ononderbroken witte lijn toe aan deze markering om de fictieve rand van de rijbaan aan te geven.

Buiten de rijbaan
In dit geval wordt het fietspad aangegeven met een bord D7- of D9. Dikwijls voegt de wegbeheerder een ander oppervlak of een andere kleur toe om dit visueel beter zichtbaar te maken.

D 7 en D 9 

Op kruispunten worden weggebruikers die op het punt staan om een tweerichtingsfietspad te kruisen gewaarschuwd door speciale borden. Men gebruikt hiervoor het verkeersbord M9.

Wat met het verkeersbord D10?

Het verkeersbord D10 duidt een deel van de openbare weg aan dat voorbehouden is voor voetgangers en fietsers. Zij moeten dit deel van de weg volgen.

Wat zijn de regels op een fietspad?

Fietspad op de rijbaan
Als fietser ben je verplicht gebruik te maken van dit type fietspad indien het rechts in je rijrichting ligt.

Het is verboden om op een gemarkeerd fietspad te rijden dat links in de rijrichting ligt.
Je mag wel het fietspad verlaten om van richting te veranderen, om in te halen of om rond een obstakel te rijden.

Fietspad buiten de rijbaan
Fietsers moeten dit fietspad volgen op voorwaarde dat het in de richting die zij volgen wordt aangeduid met D7, D9 of D10. Wanneer zo'n fietspad zich links van hun rijrichting bevindt zijn ze niet verplicht om het te volgen als dit gerechtvaardigd wordt door bijzondere omstandigheden en op voorwaarde dat ze zich aan de rechterkant van de rijbaan bevinden ten opzichte van hun rijrichting.

Bij afwezigheid van een fietspad

Wanneer er geen fietspad is MOETEN fietsers vanaf 10 jaar op de rijbaan rijden. Ze mogen ook de gelijkgrondse bermen rechts van hen gebruiken.
Buiten de bebouwde kom mogen ze ook gebruik maken van parkeerstroken, trottoirs en verhoogde bermen aan de rechterkant.
Jonge fietsers jonger dan 10 jaar mogen onder alle omstandigheden op trottoirs en gelijkgrondse bermen rijden.

Plaats van de fietsers op de rijbaan zonder fietsstrook
Als er geen fietspad is, moet je rechts op de rijbaan rijden. Uitzonderingen hierop zijn:

• Op pleinen, rotondes en fietszones mogen fietsers in het midden van de rijbaan rijden voor zover deze slechts opengesteld is in hun rijrichting en op de helft van de breedte langs de rechterzijde indien de rijbaan opengesteld is in beide rijrichtingen.
• Ze kunnen ook link afslaan om van richting te veranderen of de pijlen op de grond volgen.

Bijzondere gevallen

De middenrijbaan
Een middenrijbaan is een centrale rijbaan met een rijstrook voor gemotoriseerd verkeer, afgebakend door twee zijdelingse stroken voor kwetsbare weggebruikers zoals fietsers, bromfietsers en voetgangers. De breedte van de middenrijbaan laat niet toe dat twee voertuigen elkaar kruisen. Zij mogen de zijdelingse stroken gebruiken bij het kruisen, zonder voetgangers en fietsers in gevaar te brengen.
De “zijdelingse strook” is geen fietspad en maakt ook geen deel uit van de rijbaan. De fietsers moeten op die zijdelingse strook rijden.

Gemotoriseerd verkeer gebruikt deze middelste rijstrook dus in beide richtingen. Andere weggebruikers, waaronder fietsers, maar ook andere zwakkere weggebruikers gebruiken deze zijstrook alleen aan de rechterkant, rekening houdend met het feit dat voertuigen die elkaar passeren op de rijbaan met middenrijstrook dit doen door op deze zijstroken in te voegen.
Op een rijbaan met middenstrook mogen fietsers op de rijstrook rijden zolang ze rechts van de rijbaan rijden ten opzichte van hun rijrichting en voetgangers die dit deel van de rijbaan volgen voor laten gaan.

De fietszone
Een fietszone bevat specifieke regels voor fietsers.
In dergelijke zones mogen fietsers de ganse breedte van de rijbaan gebruiken voor zover deze slechts opengesteld is in hun rijrichting en de helft van de breedte langs de rechterzijde indien de rijbaan opengesteld is in beide rijrichtingen.

Het begin wordt aangegeven met verkeersbord F111 en het einde met bord F113.

De fietssuggestiestrook
Fietssuggestiestroken zijn geen fietspaden en hebben GEEN wettelijk afgebakende definitie. Je bent dus niet verplicht ze te gebruiken. Enerzijds zijn ze bestemd om de weggebruikers aan te sporen om rekening te houden met fietsers, anderzijds om fietsers aan te sporen hun plaats in te nemen op de rijbaan.

Alle voertuigen mogen er op rijden, stoppen en zelfs parkeren.

Roland POTOMS
Eerste hoofdinspecteur van politie o.r.
Opleider wegverkeer
© Vzw SECUNEWS

Bron:
Koninklijk besluit van 1 december 1975 houdende algemeen reglement op de politie van het wegverkeer en van het gebruik van de openbare weg (wegcode) op: https://www.wegcode.be/nl/regelgeving/1975120109~hra8v386pu