Studenten: kijk uit voor ongevallen!
De vakantie staat voor de deur. Voor veel studenten gaat dit hand-in-hand met werken als jobstudent.
Volgens de laatste statistieken van de RSZ werden er in 2021 maar liefst 883.518 jobs ingevuld door 565.248 studenten.
Mogelijk komen er over een paar weken één of meerdere van deze studenten uw staf versterken.
Omdat er elke zomer veel studenten het slachtoffer worden van een arbeidsongeval verdienen zij uw bijzondere aandacht.
Daarom herinneren we er aan dat voor studenten een aantal voorschriften gelden die hen op fysiek en sociaal vlak beschermen.
Een risicoanalyse
Titel 3 van boek X van de codex over het welzijn op het werk gaat specifiek over jongeren op het werk. Student-werknemers zijn een van de vijf categorieën die hierin worden behandeld.
Net als andere jongeren op het werk moeten student-werknemers worden beschouwd als een bijzondere risicogroep die specifieke maatregelen op het vlak van gezondheid en veiligheid vereist. Jongeren hebben weinig ervaring en zijn nog volop in ontwikkeling. Hierdoor zijn ze zich niet bewust van de risico’s en mogelijk overmoedig.
De werkgever moet een risicoanalyse uitvoeren voordat de student aan de slag gaat. Uiteraard moet die analyse elk jaar opnieuw worden uitgevoerd. De aanwezigheid van studenten tijdens een beperkte periode houdt immers een specifiek risico in dat niet enkel moet worden beoordeeld ter bescherming van de studenten, maar ook van de andere werknemers van de onderneming of instelling.
We adviseren daarom aan iedere leidinggevende om deze risicoanalyse uit te voeren vóór het aanwerven van jobstudenten in zijn afdeling.
Als verantwoordelijke moet u dus alle activiteiten in kaart brengen die een specifiek risico kunnen vormen voor de student. Op basis van die risicoanalyse moet u preventiemaatregelen treffen om risico’s te vermijden, schade te voorkomen en te beperken. Die maatregelen moeten in het globaal preventieplan worden opgenomen.
Tijdens deze risicoanalyse controleert u of de student niet zal worden blootgesteld aan voor hem verboden agentia. Ook voor de verboden procedés, werkzaamheden en werkplaatsen uit bijlage X.3-1 van de codex moet u dit nagaan.
Verboden arbeid en werkzaamheden.
De codex specificeert in artikel X.3-8 dat het verboden is om jongeren arbeid te laten verrichten die als gevaarlijk wordt beschouwd.
Over het algemeen gaat om het om werkzaamheden die risicofactoren op ongevallen inhouden die jongeren niet kunnen opmerken of voorkomen. Waarom? Door hun jonge leeftijd hebben ze weinig ervaring op de werkvloer en daardoor te vaak een onvoldoende zicht op onveilige situaties. Bovendien zijn ze niet of te weinig opgeleid.
Bijlage X.3-1 voorziet een niet-limitatieve lijst van agentia, procedés, werkzaamheden en plaatsen die verboden zijn voor studenten. Merk op dat dit een niet-limitatieve lijst is en dat de werkgever bijkomende restricties kan opleggen op basis van zijn risicoanalyse.
Een voorbeeld van een verbod dat vaak genegeerd wordt is dit op het bedienen van gemotoriseerde toestellen die dienen voor het verplaatsen, heffen, stapelen of (de-)stockeren van lasten of het laden en lossen van vrachtwagens in de ondernemingen of opslagplaatsen (Art. X.3-11/1.).
Elk jaar gebeuren er ongevallen tijdens het werken met deze toestellen.
We refereren hier aan het ongeval dat een student overkwam die met een vorkheftruck over een pad reed om op het terrein achter in de winkel goederen op te halen. Bij het afdalen van het pad heeft de student de controle over het toestel verloren. De vorkheftruck is van de berm naar beneden gestort en overkop gegaan. De jonge man werd verpletterd en was op slag dood.
Om dergelijke drama’s te voorkomen is het essentieel om als werkgever op de hoogte te zijn van de risico's inherent aan de aanwezigheid van studenten binnen uw organisatie en van uw wettelijke verplichtingen bij het inzetten van jongeren op het werk.
Onder strikte voorwaarden is het bedienen van niet-stapelende gemotoriseerde transportwerktuigen met geringe hefhoogte door jobstudenten wel toegelaten. Deze elektrische transpaletten of palletwagens worden heel vaak gebruikt in grootwarenhuizen om pallets met goederen te vervoeren om de rekken te bevoorraden.
Meer informatie
Naast het voorzien van een gepaste opleiding voor het veilig bedienen van dergelijk toestel moet de werkgever er zich van verzekeren dat de jobstudent over voldoende zin voor verantwoordelijkheid beschikt om er mee te werken.
Als de werkgever onveilig of nalatig gedrag vaststelt moet hij de student verbieden om het te gebruiken.
Onmisbaar: begeleiding voor de student.
Op de werkvloer vormen onthaal en begeleiding van de student een onontbeerlijke preventiemaatregel.
Met die maatregel streeft de werkgever na dat de integratie van de jongeren in de werkomgeving wordt geoptimaliseerd en verzekert hij zich ervan dat ze in staat zijn om hun werk behoorlijk uit te voeren.
We raden aan om te zorgen voor begeleiding van de studenten op de werkplaats.
De medewerker die wordt aangewezen om de studenten te begeleiden, moet zelf een opleiding krijgen over de risico’s van de activiteiten die aan de student worden toevertrouwd. Dat ‘peterschap’ van studenten is onmisbaar om de jongeren op de werkvloer te begeleiden en te vermijden dat de ervaring uitdraait op een drama. Zo kunnen begeleiders de aandacht vestigen op specifieke risico’s van de opgedragen taak of van de dienst waarin de student zal meedraaien. Ook kan hij of zij nagaan of de student de instructies en procedures volgt en de PBM correct gebruikt.
Het is aangeraden om uw werknemers erop te wijzen dat ze het goede voorbeeld moeten geven, bv. het dragen van PBM, maar ook door veilig gedrag te vertonen.
Denk er ook aan om uw studenten te sensibiliseren voor de risico’s van verplaatsingen over de weg: aangepaste snelheid, dragen van de veiligheidsgordel in de wagen, dragen van een helm en signalisatiekledij bij verplaatsing met de fiets of motor,… .
Als u uw wettelijke verplichtingen naleeft en de risico’s voor studenten opneemt in uw preventiemaatregelen, zal de studentenjob een positieve ervaring opleveren, niet alleen voor de jongere, maar ook voor uzelf en uw personeel.
Laten we samen zorgen voor een zomer zonder ongevallen.
